Het is nu inmiddels 10 jaar geleden, dat de S&P 500-index een recordhoogte had bereikt, om vervolgens tijdens de wereldwijde financiële crisis in anderhalf jaar meer dan de helft van zijn waarde te verliezen.
In de komende weken en maanden zullen ook andere belangrijke crisisgerelateerde gebeurtenissen 10 jaar na dato de revue passeren (bijvoorbeeld de bank-run op Northern Rock of de ineenstorting van Lehman Brothers) en zal er waarschijnlijk met grote regelmaat worden teruggeblikt op de gebeurtenissen van toen. We krijgen dan te horen dat het financiële klimaat vandaag de dag gelijkenissen vertoont, of juist niet, met de periode voorafgaand aan de crisis. Het is moeilijk om bruikbare conclusies te trekken op basis van dergelijke constateringen; financiële markten hebben de gewoonte om zich op korte termijn onvoorspelbaar te gedragen. Er zijn echter belangrijke lessen die beleggers maar beter kunnen onthouden: over een lange termijn heeft de kapitaalmarkt voor vermogensgroei gezorgd. En met een beleggingsaanpak waar men zich aan vast kan houden, ben je beter voorbereid op de volgende crisis en de gevolgen ervan.
Wijsheid achteraf
In 2008 daalde de beurs met bijna 50%. Nu er sinds de crisis tien jaar zijn verstreken, hebben we daar niet zoveel moeite mee. Het uiteindelijke herstel en de daaropvolgende jaren met dubbelcijferige winsten, hebben daar waarschijnlijk ook toe bijgedragen. Toen de crisis zich destijds in alle hevigheid ontvouwde, leek een dergelijke prognose verre van waarschijnlijk. Dagelijks openden de kranten met koppen als ‘Ergste crisis sinds de Jaren dertig, eind niet in zicht,’ ‘Chaos op de markten na dichtdraaien kredietkraan’ en ‘Grootste daling in één dag op de aandelenbeurs in twintig jaar’. Voor veel mensen werd het lezen van kranten, het openen van kwartaaloverzichten of het bekijken van rekeningoverzichten op internet een zenuwslopende ervaring.
Figuur 1. De reactie van de markt op een crises
Rendement van een gewogen strategie: 60% aandelen, 40% obligaties
Figuur 2. Prestaties per 30 september 2017
Hoewel je als belegger vandaag de dag (of eigenlijk altijd) met onzekerheid moet kunnen omgaan, waren de gevoelens van paniek en angst waaraan velen tijdens de financiële crisis leden, bijzonder heftig. Veel beleggers reageerden emotioneel op deze ontwikkelingen. In de opwinding van het moment kwamen sommigen tot de conclusie dat ze niet waren opgewassen tegen zoveel onzekerheid en verkochten daarom al hun aandelen. Degenen die zich echter niet uit het veld lieten slaan en vasthielden aan hun beleggingsstrategie, kwamen de crisis te boven en profiteerden van het daaropvolgende herstel van de markten.
Het is belangrijk om te onthouden dat deze crisis, en het daaropvolgende herstel van de financiële markten, geen unicum was. Er zijn in het verleden wel vaker periodes van substantiële volatiliteit geweest. Dit blijkt uit figuur 1. De grafiek toont het rendement van een gewogen beleggingsstrategie na een aantal crises, waaronder het faillissement van Lehman Brothers in september 2008, dat plaatsvond toen de financiële crisis in volle gang was. Bij elke gebeurtenis staat de maand en het jaar waarin deze voorkwam of zijn hoogtepunt bereikte.
Deze wereldwijd gespreide en gewogen strategie, die direct na de meeste van deze gebeurtenissen verlies zou hebben geleden, zijn door toedoen van de financiële markten positief hersteld. Dit blijkt uit de grafiek waarin het samengesteld rendement over drie en vijf jaar wordt weergegeven. Voorafgaand aan dergelijke periodes van onrust kan een langetermijnperspectief, een passende spreiding en een vermogensallocatie die afgestemd is op risicotolerantie en doelstellingen, beleggers helpen voldoende gedisciplineerd te blijven om de crisis te doorstaan. Een financieel adviseur kan hierbij een cruciale rol spelen en beleggers in dergelijke crisissituaties van advies voorzien.
Conclusie
Sommige beleggers denken dat er voortdurend crisissituaties of potentiële bedreigingen op de loer liggen die het begin zouden kunnen inluiden van een volgende bearmarket. Zoals we weten, is het zeer lastig om juiste voorspellingen te doen over toekomstige gebeurtenissen of te bepalen hoe de markt zal reageren op toekomstige gebeurtenissen. Het is echter van belang om te begrijpen dat beleggen en marktvolatiliteit onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Om te profiteren van hogere potentiële rendementen, moeten beleggers bereid zijn om meer risico’s te nemen. Een beleggingsstrategie voor de lange termijn kan alleen succesvol zijn als de belegger vasthoudt aan zijn beleggingsfilosofie, zelfs in moeilijke tijden. Een goed doordachte, transparante beleggingsaanpak kan ertoe bijdragen dat mensen beter voorbereid zijn op onzekerheid en beter in staat zijn om vast te houden aan hun beleggingsplan om uiteindelijk te profiteren van de langetermijnrendementen op de kapitaalmarkt.
Jan Verheij FFP CFP®